Het is moeilijk om uitspraken te doen over de toekomst van mobiliteit volgens Danielle Snellen

668 keer bekeken 0 comments

Wij spraken 35 partners over de toekomst van mobiliteit. Al deze partners spraken vanuit hun eigen mobiliteitsterrein. Deze gesprekken geven veel inzicht in de verwachte trends. Wij zijn benieuwd naar jouw reactie op deze trends. Meld je aan en geef je reactie! Via onderstaande button kan je een account maken om te kunnen mee praten als je dat nog niet hebt gedaan.

ACCOUNT AANMAKEN

Danielle Snellen is van het Planbureau voor de Leefomgeving.

 " Het is moeilijk om uitspraken te doen over de toekomst van mobiliteit. Bij de vraag wat je moet doen, gaat het om je beeld van wat je belangrijk en wenselijk vindt. Hoe belangrijk vind je bijvoorbeeld duurzaamheid en veiligheid?"

Scenario's

Het PBL benadert de vraagstelling naar de toekomst van de mobiliteit via de actualisering van de WLO scenario's. Daarbij is de ambitie om tot een concreter niveau te komen. De vraag daarbij is, hoe radicaal wil je zijn in je voorspellingen. De huidige WLO scenario's kennen een grote bandbreedte. Streven is om naar een kleinere bandbreedte te komen tussen de hoge en lage scenario's. Er komen 2 scenario's; een hoog en een laag met daarin gevoeligheidsanalyses, "what if analyses" zowel op economisch, sociaal demografisch als technisch vlak. Een belangrijke vraag zal worden hoe de uitkomsten te verdelen over de diverse regio's, gezien de verschillen in demografische en sociaal-economische ontwikkeling.

De module mobiliteit zal onder andere aan de hand van criteria als technologie, de olieprijs, klimaat, en gedrag ingaan op mogelijke ontwikkelingen.

Autonome voertuigen zullen naar verwachting van het PBL nog een lange ontwikkelingstijd nodig hebben. Belangrijk is het volume in de markt, de ontwikkeling van het wegsysteem, de technologie maar ook de beleidsondersteuning via wetgeving.  Wetgeving heeft zekerheden nodig om te kunnen reguleren.

En een belangrijk aspect zit ook in de psychologie. Wordt een volledig autonoom voertuig geaccepteerd?

Vanuit onderzoek is het moeilijk om uitspraken te doen. Er zijn veel ontwikkelingen maar er is nog weinig systematisch en gevalideerd onderzoek. Het zijn veelal cases , ' verhalen' , en die zijn moeilijk op hun effect en ontwikkeling door te rekenen. Vooralsnog lijkt de penetratiegraad van zelfrijdende voertuigen in de komende paar decenia te laag om een groot effect op de mobiliteitsontwikkeling te hebben.

Auto en contextfactoren

Is autogebruik over zijn hoogtepunt heen? Als je de pre-car discussie mag geloven zou dat het geval zijn. Er spelen hierbij een aantal autonome factoren een rol:

  • demografische ontwikkeling – ouderen minder autogebruik
  • iedereen heeft al een auto
  • trek naar de stad
  • jongeren minder uit op bezit meer op gebruik.

Je hebt te maken met tegenstrijdigheden. Het klimaatbeleid vraagt eigenlijk om het duurder maken van het autorijden. Feitelijk zie je de auto fors zuiniger worden en daarmee het gebruik goedkoper.

De elektrische auto brengt een andere tegenstrijdigheid met zich mee; het rijden, gebruik, wordt goedkoper maar de auto , de aanschaf wordt duurder.  Hier is het risico van vervoersarmoede voor een deel van de bevolking.  Dit brengt met zich mee dat OV belangrijker zou kunnen worden. Het vraagt ook hier om een oriëntatie op waar de vervoersbehoefte in de stedelijke systemen ligt en wat past binnen een vervoerssysteem binnen die stedelijke systemen. Daarnaast vraagt het op om politieke keuzes.

Verandering in de vraag

Hierbij speelt een rol de verandering in de vraag waarbij ICT op zijn beurt weer een grote rol Gaat spelen. Gevolgen die zich nu al laten zien zijn bijvoorbeeld:

  • fragmentarisatie in de vraag en mobiliteit
  • andere tijd en ruimte patronen in stedelijke omgevingen
  • fluïde zijn en raken van ruimtelijke functies
  • verarming van gebieden, niet overal kunnen alle functies georganiseerd zijn
  • stedelijkheid vraagt om toegankelijkheid op basis van een sociale agenda, gebruik van de stedelijkheid zal meer en meer door  sociale informatie gestuurd worden
  • de rol van internet en Apps; maar wie kan over die informatie beschikken ? Informatie segregatie.

Het gaat hier ook om (politieke) keuzes en dat er dus ook mogelijk enige sturing op de vraag kan worden gezet.

Beleid maken

Bij beleid maken is het belangrijk de ratio achter het beleid te kennen. Factfree beleid zal niet werken.

Welke ontwikkelingen gaan plaatsvinden ? Waar bestaat deze uit (fact and figures)? Wat  is de ratio achter het beleid:

  • wat is het publieke belang
  • waar is sprake van markt falen
  • wat is het private belang
  • de functietoedeling /RO

Ruimtelijke opgave

Coördinatie is van blijvend belang. Ruimtelijke Ordening zal minder een proces aangelegenheid moeten worden maar ook op een inhoudelijke grondslag vorm dienen te geven. RO is voor de provincie een instrument om ontwikkelingen te steunen, te begeleiden maar ook om daadwerkelijk te ordenen. Want los van de vraag naar de ontwikkeling van techniek blijft mobiliteit een verdeling en ordening tussen ruimte en mobiliteit. afstemming in ruimtelijke ordening lijkt steeds noodzakelijker te worden zodat overheden niet door marktpartijen tegen elkaar worden uitgespeeld

Goederen

Dit is sterk afhankelijk van economische ontwikkeling. Wat je ziet is dat er verschuivingen op wereldschaal doorgaan (maak- versus diensteneconomie).

 Of dit gaat leiden tot een herverkaveling op wereldschaal aangaande diensten en maakindustrie  is een open vraag. Wat de invloed van 3 D betreft is dit ook een open vraag. Ook hier geldt, verhalen laten zich moeilijk door rekenen. Mocht dit een grote vlucht nemen dan zal er eerst een nieuwe economische en technische infrastructuur moeten worden ontwikkeld op basis van printing. Voor het vervoer betekent dit meer transport van grondstoffen en niet per saldo minder vervoersbewegingen.

Bij een hoog scenario zal er meer concentratie zijn in de Randstad en steden. Hoe zich dit verdeeld is nog een vraagteken.  Bij een laag scenario zullen er weinig verschuivingen zijn.

Hubs voor goederen en personen kunnen in de toekomst een belangrijkere rol gaan spelen.

Recreatie

Dit is een terrein van economie en mobiliteit. Wat wil je hierin toestaan, waar sta je in het spectrum tussen economie en klimaat?

Hierbij draait het om:

  • toegankelijkheid
  • verdelen van kwaliteiten
  • klimaat
  • (en wederom) wat wil je toestaan of beïnvloeden

Het PBL heeft een rapport opgesteld; De energieke samenleving. Hierin wordt ingegaan op deze ontwikkelingen en keuzemogelijkheden. Met daarin de terugkerende vraag; wat wil je faciliteren als overheid? Juist op regio niveau ligt hier voor de overheid de mogelijkheid om te komen tot integratie in beleidsvelden mobiliteit, economie, en ruimtelijke ordening.

Infrastructuur

Ondanks de vele investeringen in infra laten de cijfers zien dat de reistijden op hetzelfde niveau blijven. In de LMS wordt dit verder uitgewerkt. Binnenkort worden met een presentatie van de nieuwste mobiliteitscijfers aan de regio's voorgelegd .

Glijdende ontwikkeling

Het valt niet te verwachten dat er een abrupte of schoksgewijze ontwikkeling onder invloed van technologie.  De markt zal , ook bij technologie altijd blijven zoeken naar een optimum tussen commercieel en toekomstig belang. Als overheid kun je er wel in sturen door het stellen van een vraag aan die markt. Uiteindelijk zal de markt anders werken al was het alleen al omdat de huidige jongeren andere vragen hebben en een andere acceptatiebasis hebben ten aanzien van ontwikkelingen en het effect op hun handelen. Te denken valt aan deel concepten.

Overige opmerkingen

  • Van de elektrische fiets mag wel worden verwacht dat deze met name in binnenstedelijke mobiliteit een grotere rol gaat spelen.
  • En de trein zal voor interstedelijke mobiliteit een grote rol gaan spelen bij bereikbaarheid en toegankelijkheid met name ook voor minder draagkrachtige groepen. Flexibilisering in aanbod zal gevraagd worden.
  • De rol van de regionale en lokale overheden is groot. De verwachting is dat de knelpunten zich vooral lokaal voordoen met bovenlokale gevolgen. De rol van de overheid zal vooral gericht moeten zijn op het behartigen en beschermen van publiek belang. De bestuurlijke en financiële structuur is daar mogelijk nog niet voldoende op ingericht.
  • Als je beleid wil maken en met scenario's wil werken moet je je afvragen wil je er beleid in stoppen? Wil rekenen of wil je verhalen ( pas op voor het anekdotische)? Ook hierin zullen keuzes gemaakt moeten worden die ook toegelicht dienen te worden.

Images

0  Comments